Opactwo Cystersów

Pocysterski Zespół Klasztorno-Pałacowy w Rudach

Opactwo założone zostało przez cystersów w 1258 r. z fundacji Księcia Opolskiego Władysława. Na początku wybudowano wczesnogotycki kościół bazylikowy oraz klasztor na planie czworoboku.

W latach 1680-1790 dokonano przebudowy i rozbudowy kościoła w stylu barokowym. W 1730 roku dobudowano pałac opacki. Od 1744 r. funkcjonowało prowadzone przez cystersów gimnazjum, a od 1781 r. studium filozoficzno-teologiczne, które było jedyną tego rodzaju uczelnią na Górnym Śląsku, gdzie nauki udzielano bezpłatnie. Bogata była także klasztorna biblioteka.

Pod koniec XVIII w. liczyła blisko 12 000 woluminów. Cystersi wypełniali należycie swoje programowe hasło „Ora et labora” (módl się i pracuj) przyczyniając się do podnoszenia kultury materialnej i duchowej tego regionu Śląska.

Opactwo cysterskie, ulokowane z dala od miasta, pośród lasów i terenów rolniczych, nastawione było na wydajną gospodarkę rolną i leśną. Zakonnicy zajmowali się między innymi hodowlą ryb i pszczelarstwem. Posiadali własne smolarnie, kuźnice, fabryki kos i drutu, winnicę, bielarnię płótna, hutę szkła.

Do czasów dzisiejszych dotrwały liczne pamiątki dawnej działalności klasztoru - rozległe zabudowania opactwa, rozrzucone w okolicznych lasach leśniczówki i dworki myśliwskie, stawy hodowlane, kanały wodne, zespoły zabytkowych alei i wytyczone przez cystersów dukty leśne.